اين است كه آنچه كه انبات لحم كند و اشتداد عظم نمايد موجب نشر حرمت مىشود . گرچه خيلى روشن نيست ولى احياناً به معناى أحد الأمرين تفسير مىشود و تا اندازه‌اى ظاهر در اين است . 5 ) نظر استاد مد ظله : البته به نظر ما نيز تخصيص و تقييد خصوصاً به چيزى كه مثل اشتداد عظم متعارفاً حاصل مىگردد ، امرى است بسيار ساده و بر تقدير ماء موصوله يا تصرف در واو عاطفه مقدّم است . زيرا تقدير ماء موصوله بسيار خلاف ظاهر است . در مورد واو عاطفه نيز علاوه بر حمل بر تقسيم كه خلاف ظاهر است . در مورد واو عاطفه نيز علاوه بر حمل بر تقسيم كه خلاف ظاهر است بايد خلاف ظاهر ديگرى هم مرتكب شويم كه صاحب جواهر به آن اشاره نكرده است . زيرا نتيجه حمل واو بر تقسيم اين است كه تحقق أحد الأمرين را شرط نشر حرمت بدانيم ، و اين با رواياتى كه انبات لحم را شرط قرار داده منافات دارد . از اين رو بايد در آن روايات نيز تصرّف كرده و بگوييم : انبات لحم ، شرط نيست بلكه از باب مثال و يكى از مصاديق ما هو الشرط ( أحد الأمرين ) است . بنابراين چه قائل به تلازم باشيم و چه آن را نپذيريم ، همچنانكه شهرت قريب به اتفاق موجود است بلكه بنابر احتمال ما مبنى بر سهو القلم بودن تعبير مرحوم شهيد ثانى مىتوان گفت : ملاك بودنِ تحقّق مجموع الامرين براى نشر حرمت ، اتفاقى است ، ما نيز به همين ملاك قائل هستيم . « * و السلام * »